DKMP, "ekolojik dengeyi korumak ve yaban hayatını desteklemek" amacıyla Türkiye'nin farklı bölgelerinde keklik ve sülün üretim çalışmalarını sürdürüyor. "Biyolojik mücadele" kapsamında yetiştirilen kuşlar, keneler ve diğer zararlılarla "doğal yollarla mücadelede önemli rol üstleniyor".

KIZILCAHAMAM'DA 900 KEKLİK DOĞAYA BIRAKILDI

DKMP Genel Müdürü Kadir Çokçetin, Türkiye'nin çeşitli illerinde faaliyet gösteren üretim istasyonlarında bu yıl 39 bin 250 keklik ve 11 bin 750 sülün yetiştirildiğini belirterek, doğaya salım çalışmalarının devam ettiğini söyledi.

Çokçetin, son olarak Ankara'nın Kızılcahamam ilçesine bağlı Kırkırca Mahallesi'nde 900 kekliğin doğaya bırakıldığını açıkladı.

"HEDEF 51 BİN KANATLI HAYVANI DOĞAYLA BULUŞTURMAK"

"Eylül ayı sonuna kadar yaklaşık 51 bin kanatlı hayvanın doğaya salınmasının hedeflendiğini" belirten Çokçetin, "çalışmaların yalnızca kenelerle mücadele amacı taşımadığını, aynı zamanda biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sunduğunu" ifade etti.

"Salım yapılacak bölgelerin belirlenmesinde su kaynakları, beslenme imkânı ve doğal yaşam koşullarının dikkate alındığını" söyleyen Çokçetin, "salım yapılan alanların popülasyonun korunması amacıyla üç yıl boyunca avcılığa kapatıldığını" da sözlerine ekledi.

KEKLİKLER NEDEN DOĞAYA SALINIYOR?

Keklikler, doğada kene, çekirge ve çeşitli zararlı böceklerle beslenerek ekosistemin doğal dengesine katkı sağlıyor. DKMP'nin yürüttüğü çalışmalarla "hem yaban hayatının güçlendirilmesi hem de tarım alanlarını etkileyen zararlılarla kimyasal kullanımı azaltan biyolojik mücadele yöntemlerinin desteklenmesi" amaçlanıyor.

Başkentin buluşma noktalarından biri olan Çankaya'daki Kuğulu Park'ta, kuğular arasına 4 yeni yavru katıldı. Parkın doğal ortamında dünyaya gelen kuğu yavruları, ziyaretçilerden yoğun ilgi görürken parktaki canlı popülasyonunu da artırdı.

Doğumla birlikte hareketliliğin arttığı Kuğulu Park’ta kuğu ailesinin toplam üye sayısı 18’e yükseldi. Parkta bulunan popülasyonun 11’ini yetişkin siyah kuğular, 4’ünü yeni dünyaya gelen siyah kuğu yavruları ve 3’ünü ise beyaz kuğular oluşturuyor. Beyaz kuğular arasında, geçen yıl dünyaya gelen ve ismi Çankayalılar tarafından belirlenen "Parla" da yer alıyor.

YAVRU KUĞULARIN GELİŞİMİ YAKINDAN TAKİP EDİLİYOR

Minik kuğuların sağlık durumları ve gelişim süreçleri park görevlileri ve veteriner hekimler tarafından düzenli olarak kontrol ediliyor. Yavruların güvenli bir ortamda büyümesini sağlamak amacıyla park çevresinde önlemler artırıldı.

VATANDAŞLARA "BESLEMEYİN VE DOKUNMAYIN" ÇAĞRISI

Park yetkilileri, yavruların sağlığının korunması ve doğal beslenme düzenlerinin bozulmaması için ziyaretçilere uyarılarda bulundu. Kuğulara dışarıdan yiyecek atılmaması, yavrulara dokunulmaması ve yaşam alanlarına müdahale edilmemesi konusunda vatandaşlardan hassasiyet gösterilmesi istendi.

Yeni üyeleriyle birlikte Kuğulu Park, kent merkezinde doğayla iç içe vakit geçirmek isteyen Ankaralıları ve çocukları ağırlamaya devam ediyor.

Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, çevre denetimleri kapsamında hava kirliliğine ilişkin yapılan incelemelerde 29 işletme hakkında idari yaptırım kararı verildi.

Denetimlerde çevre mevzuatına aykırılık tespit edilen işletmelere 15 milyon 266 bin 825 lira idari ceza uygulandı, 12 işletmenin faaliyetleri durduruldu.

Hava kirliliğine yönelik denetimlerin, çevrenin ve halk sağlığının korunması amacıyla sürdürüldüğü bildirildi.

Türkiye'nin en büyük tuzlu ve sodalı suyu olan Van Gölü'nde son yıllarda azalan yağışlar ve artan buharlaşma nedeniyle önemli ölçüde su kaybı yaşanmış, özellikle gölün kuzeyindeki Erciş kıyılarında çekilme belirgin hale gelmişti.

Çekilen suların ardından, binlerce yılda oluşan ve adeta batık bir şehri andıran mikrobiyalitler ortaya çıkmıştı. Bu yıl bölgede etkili olan yoğun yağışlarla göl seviyesinin yeniden yükselmesi, kuraklık döneminde ortaya çıkan mikrobiyalitlerin tekrar sular altında kalmasını sağladı.

‘UMARIM VAN GÖLÜ ESKİ SEVİYESİNE KAVUŞUR’

Yaklaşık 30 yıldır bölgede doğa fotoğrafçılığı yapan Ferzende Coşar, yıllar içinde Van Gölü'ndeki değişimi yakından takip ettiğini belirterek, "Geçtiğimiz yıllarda yaşanan kuraklık nedeniyle Van Gölü'nde büyük çekilmeler olmuştu. Göl suları çekilince ortaya adeta bir şehri andıran mikrobiyalitler çıktı. Ben de o görüntüleri fotoğraflayarak, sosyal medya hesaplarımda paylaştım. Bu yıl aynı bölgeye tekrar geldim. Yoğun yağışların ardından mikrobiyalitlerin yeniden sular altında kaldığını gördüm. Bu durum göl seviyesinin de olsa yükseldiğini gösteriyor. Bu tablo beni oldukça mutlu etti. Umarım önümüzdeki yıllarda da yağışlar devam eder ve Van Gölü eski seviyesine kavuşur" dedi.

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, iklim değişikliğiyle birlikte deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesinin yabancı türlerin ve istilacı yabancı türlerin Türkiye denizlerine yerleşmesini kolaylaştırdığını söyledi.

Yabancı türleri, kendi doğal yaşam alanlarının dışında farklı bir ekosisteme giren canlılar şeklinde tanımlayan Öztürk, bunların gemilerin balast suları, Süveyş Kanalı gibi kanallar, gemi gövdeleri veya insanlar aracılığıyla yeni denizlere taşınabildiği bilgisini verdi.

Ekosisteme ciddi zarar veren türlerin ise istilacı yabancı tür olarak tanımlandığını belirten Öztürk, "Aslan balığı, balon balığı veya bazı denizanaları sadece insanlara değil, bulundukları ekosisteme de zarar veriyor. Yerli türlerle rekabet ediyor, onları tüketiyor, yaşam alanlarını işgal ediyor. Bu nedenle bu türlerin ekosistemden mümkün olduğunca çekilmesi gerekiyor" dedi.

"AKDENİZ TROPİKLEŞİYOR, KARADENİZ İSE AKDENİZLEŞİYOR"

Türkiye denizlerinde yabancı tür sayısının hızla arttığına işaret eden Öztürk, 2025 sonu itibarıyla Türkiye sularında toplam 544 yabancı tür bulunduğunu, bunların 414'ünün yerleşik hale geldiğini, 110'unun ise istilacı özellik taşıdığını bildirdi.

Yabancı balık türlerinin de dikkat çekici şekilde arttığını vurgulayan Öztürk, 1955 yılında 3 olan yabancı balık türü sayısının 2002'de 24'e, 2025'te ise 80'e yükseldiğini aktardı.

Öztürk, Türkiye sularındaki yabancı türlerin yaklaşık yüzde 70'inin Kızıldeniz kökenli olduğunu, Karadeniz'de 31, Marmara Denizi'nde 168, Ege ve Akdeniz'de ise toplam 345 yabancı tür olduğunu kaydetti.

İstilacı türlerin önemli bölümünün artık kendi popülasyonunu oluşturduğunu, üreyip beslendiklerini anlatan Öztürk, "Karadeniz'de 31 türün 18'i, Marmara Denizi'nde ise 168 yabancı türün 42'si balık. Akdeniz Havzası genelinde binin üzerinde yabancı tür yaşamını sürdürüyor. Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesine bağlı olarak bu sayının gelecekte daha da artması bekleniyor. Akdeniz tropikleşiyor, Karadeniz ise Akdenizleşiyor." ifadelerini kullandı.

Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesinin istilacı türlerin Türkiye denizlerinde yaşamını kolaylaştırdığı tespitini paylaşan Öztürk, şöyle devam etti:

"Deniz suyu sıcaklığı arttıkça bu canlılar geldikleri tropikal ortamlara benzer koşulları burada buluyor. Böylece daha kolay adapte oluyor, çoğalıyor ve yerleşiyorlar. Bu nedenle iklim değişikliğiyle istilacı türlerin artışı doğrudan ilişkilidir. Bilim dünyasında, Kızıldeniz kökenli mercanların gelecekte Akdeniz'de kalıcı tropikal mercan ekosistemleri oluşturup oluşturamayacağı tartışılıyor, iklim değişikliğinin bu süreci hızlandırabileceği düşünülüyor."

"AVCILIK TEŞVİK EDİLİYOR"

Öztürk, istilacı türlerle mücadelede, türü tamamen ortadan kaldırmanın gerçekçi olmadığını, erken dönemde tespit edilen türlerin yavru bireylerinin ortamdan uzaklaştırılmasının başarı sağlayabileceğini ifade etti.

Yerleşik popülasyon oluşturan türlerde farklı yöntemler uygulandığından bahseden Öztürk, "Bu canlıları stoktan çekmek ve balıkçının zararını azaltmak amacıyla aslan balığında olduğu gibi avcılık teşvik ediliyor, balon balığında kuyruk teslimi karşılığında destek ödemeleri yapılıyor. Bunlardan tamamen kurtulmak mümkün değil ancak popülasyonlarını kontrol altında tutabiliriz." şeklinde konuştu.

Yabancı türlerin tamamının zararlı olmadığına, bazı türlerin ekonomik değer oluşturduğuna dikkati çeken Öztürk, Karadeniz'deki deniz salyangozunun (Rapana venosa) önemli bir ihracat ürünü olduğu, Akdeniz'de mavi yengeç, İspanyol uskumrusu ve pijama balığı gibi türlerin de ticari olarak avlanmaya başlandığı bilgisini paylaştı.

YABANCI TÜRLERİN OLUMSUZ ETKİLERİ

Yabancı türlerin yerli canlılarla rekabete girerek yaşam alanlarını daralttığını belirten Öztürk, bazı istilacı alg türlerinin diğer deniz bitkilerinin üzerini kaplayarak fotosentezi engellediğinin ve toplu ölümlere yol açtığının altını çizdi.

Balon balıklarının ağları parçaladığını, bazı denizanalarının ise balıkçı ağlarını, zaman zaman deniz suyu alma sistemlerini tıkadığını ve kıyı tesislerinde işletme sorunlarına neden olabildiğini dile getiren Öztürk, "Yabancı türler konusu biyolojik çeşitliliğin korunması açısından sürekli izlenmesi gereken en önemli başlıklardan biridir." değerlendirmesini paylaştı.

Öztürk, istilacı türlerin insan sağlığını da doğrudan etkileyebileceği, özellikle uzun dikenli deniz kestanesi ile bazı denizanalarının ciddi yaralanmalara neden olabileceği uyarısında bulundu.

TÜDAV'ın "Ya Yakarsa" adıyla denizanası farkındalık çalışmaları yürüttüğünü, yabancı deniz canlıları ve insan sağlığına ilişkin rehberler hazırladığını, plaj görevlileri ile sağlık çalışanlarının bilinçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Öztürk, ayrıca TÜDAV'ın bu yıl içinde yabancı türlere ilişkin veri bankasını da açık erişime açacaklarını bildirdi.

Bakanlık tarafından duyurulan projeye ilişkin süreçte, Supra Maden Enerji Ltd. Şti. tarafından Kula’nın Kalınharman Mahallesi sınırlarında “Manyezit Ocağı, Kırma-Eleme, Yıkama, Kurutma ve Zenginleştirme Tesisi” kurulması planlanıyordu. Kula-Salihli Jeopark Belediyeler Birliği, Çevre İl Müdürlüğü’ne sunduğu görüş yazısında projeye karşı çıktı. Birlik, maden faaliyetlerinin jeoparkın doğal yapısına ve jeolojik mirasına zarar vereceğini bildirdi.

Jeopark Belediyeler Birliği’nin incelemesine göre, 532,55 hektarlık ruhsat sahasının içinde UNESCO tarafından tescillenen 28 numaralı “Acısu Ofiolitleri” jeositinin bulunduğu belirlendi. Alan, “kesin korunacak alan” olarak tescillenen Kula Divlit Lav Akıntısı ve Kula Divlit Volkanik Parkı sınırına komşu olduğu da ifade edildi. Birlik, madencilik faaliyetinin Acısu Ofiolitleri jeositini doğrudan tahrip edeceğini, Kula Divlit bölgesinin peyzaj bütünlüğünü ise bozacağını belirtti. Birlik, UNESCO tarafından tescillenen alanların zarar görmesinin, Türkiye’nin UNESCO Global Jeoparklar Ağı’ndaki tek temsilcisi olan Kula-Salihli Jeoparkı’nın statüsünü tehlikeye atabileceğini kaydetti.

Projenin ilk dosyasında, maden sahasının İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda orman ve tarım arazisi içinde kaldığı bilgisi yer aldı. Alanın Gediz Nehri’ne yakın olduğu da belirtildi.